ความแม่นยำของเครื่องหยั่งความลึกต้นทุนต่ำในการวัดอุณหภูมิผิวน้ำ กรณีศึกษาทะเลสาบสงขลา ตอนล่าง - กิ้มตั้น ภูวิศะ; การปลื้มจิตร ต่อลาภ; บุญราศรี พรนรายณ์; แก้วจำรัส ธงยุทธ; คูณพูล รจณา; รัตนพันธ์ วรารัตน์ (การประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 30, 2025)
แผนที่อุณหภูมิผิวน้ำ เป็นตัวในการช่วยระบุพื้นที่ที่มีอุณหภูมิน้ำเหมาะสมสำหรับการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำแต่ละชนิด ซึ่งอุณหภูมิส่งผลโดยตรงต่อการเจริญเติบโต และสุขภาพของสัตว์น้ำ จึงจำเป็นต้องมีการตรวจสอบและวางแผนการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำในแต่ละบริเวณพื้นที่ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อป้องกันการเกิดสถาณการณ์ “ปลาน็อคน้ำ (Fish kill)” ซึ่งเกิดจากการขาดออกซิเจนของปลาในน้ำอย่างรุนแรง จนทำให้ปลาตายได้คราวละมาก ๆ ในระยะเวลาสั้น การสร้างแผนที่สามารถจัดทำได้จากข้อมูลจากดาวเทียม และการวิเคราะห์ข้อมูลภาคสนาม นอกจากนี้การทำแผนที่อุณหภูมิผิวน้ำสามารถจัดทำร่วมกันกับแผนที่ภูมิประเทศใต้น้ำได้แบบทันทีทันใด โดยการประยุกต์ใช้เครื่องหยั่งความลึกต้นทุนต่ำ (Low-cost Echo Sounder) ซึ่งการศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความแม่นยำของเครื่องหยั่งความลึกต้นทุนต่ำ และใช้เครื่องมือดังกล่าวในการจัดทำแผนที่การกระจายตัวของอุณหภูมิผิวน้ำในพื้นที่ศึกษา โดยเปรียบเทียบค่าที่วัดได้จากเครื่องหยั่งความลึกกับค่ามาตรฐานที่ได้จากเทอร์โมมิเตอร์อ้างอิง ผลการทดสอบพบว่า ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) เท่ากับ 0.194°C และค่าความคลาดเคลื่อนกำลังสองเฉลี่ยที่ระดับความเชื่อมั่น 95% (RMSE95) เท่ากับ 0.776°C ซึ่งผลลัพธ์ดังกล่าวเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ที่กำหนดให้ค่าความคลาดเคลื่อนไม่เกิน ±1.0°C แสดงให้เห็นว่าเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมีความแม่นยำในระดับที่ยอมรับได้ แม้ว่าเครื่องมือดังกล่าวไม่ได้ออกแบบมาโดยเฉพาะสำหรับการจัดทำแผนที่อุณหภูมิผิวน้ำ นอกจากนี้ ผลการศึกษายังพบว่า อุณหภูมิผิวน้ำมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับความลึก และชั้นตะกอนของน้ำ