การศึกษาปัจจัยที่ทำให้เกิดปัญหาและส่งผลกระทบต่อการบริหารงาน กรณีศึกษาโครงการก่อสร้างระบบประปาบาดาลขนาดใหญ่ สำนักทรัพยากรน้ำบาดาล เขต 2 (สุพรรณบุรี) - นิลประภาพร อาภากร; สัตยาประเสริฐ วัชระ (การประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 30, 2025)
ในปีงบประมาณ 2565 สำนักทรัพยากรน้ำบาดาล เขต 2 (สุพรรณบุรี) ได้ดำเนินโครงการจัดหาน้ำบาดาลขนาดใหญ่เพื่อแก้ปัญหาภัยแล้งตามพระราชดำริ จำนวน 5 โครงการ ในพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งเป็นโครงการที่ใช้งบประมาณสูง การบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพและลดปัญหาในกระบวนการก่อสร้างจึงมีความสำคัญยิ่ง การศึกษานี้มุ่งวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารงานก่อสร้าง โดยใช้กระบวนการวิเคราะห์เชิงโครงข่าย (Analytic Network Process, ANP) ซึ่งช่วยประเมินปัจจัยที่ซับซ้อน และมีผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อม ภายใต้หลักเกณฑ์ 5 ด้าน และเกณฑ์รอง 20 ประการ ได้แก่ บุคลากร และการบริหารจัดการโครงการ (ปริมาณแรงงานก่อสร้าง การประสานงานระหว่างผู้ว่าจ้างและผู้รับจ้าง ประสบการณ์ในการควบคุมงานของวิศวกรหรือช่างเทคนิคของผู้ว่าจ้าง ความชำนาญในการบำรุงรักษาระบบของท้องถิ่น ความพร้อมในการรับผิดชอบค่าไฟฟ้า และงบประมาณในการซ่อมบำรุงระบบของท้องถิ่น), วัสดุอุปกรณ์และเครื่องจักร (ประสิทธิภาพของเครื่องจักร การรอคิวเช่าเครื่องจักร คุณภาพของวัสดุ และวัสดุอุปกรณ์ขาดตลาด), ขั้นตอนและวิธีการก่อสร้าง (การวางแผนแรงงานก่อสร้าง ความชัดเจนของแบบก่อสร้าง การวางแผนด้านเวลาการทำงาน และผู้รับจ้างเข้าดำเนินการในพื้นที่ล่าช้า), ประสิทธิผลของงานก่อสร้าง (การควบคุมงบประมาณในการก่อสร้าง ความล่าช้าในงานก่อสร้าง และคุณภาพของผลการก่อสร้าง), และปัจจัยผลกระทบภายนอก (ส่งมอบพื้นที่ล่าช้า ภัยธรรมชาติ ความซับซ้อนของงานก่อสร้าง) กระบวนการศึกษาประกอบด้วยการสัมภาษณ์ผู้ควบคุมงาน และกรรมการตรวจรับพัสดุ เพื่อวิเคราะห์ปัญหาหลักๆ ที่เกิดขึ้น และผลกระทบต่อโครงการที่เป็นกรณีศึกษาโดยใช้การวิเคราะห์ด้วย ANP ช่วยระบุโครงการที่มีการบริหารจัดการดีที่สุด และเกิดปัญหาน้อยที่สุด ผลการศึกษาพบว่าปัจจัยที่ทำให้เกิดปัญหาและส่งผลกระทบต่อการบริหารงานโครงการฯ 3 อันดับแรก คือ ความซับซ้อนของงานก่อสร้าง ซึ่งมีค่า ความสำคัญของปัจจัย (0.670) 2. ความล่าช้าในงานก่อสร้าง ซึ่งมีค่าความสำคัญของปัจจัย (0.475) 3. ประสิทธิภาพของเครื่องจักรในงานก่อสร้าง ซึ่งมีค่าความสำคัญของปัจจัย (0.417) และโครงการที่มีการบริหารจัดการดีที่สุด และเกิดปัญหาน้อยที่สุด 3 อันดับแรก คือ 1. บ้านหนองบัวหิ่ง หมู่ที่ 4 ตำบลสระลงเรือ อำเภอห้วยกระเจา จังหวัดกาญจนบุรี ค่าความสำคัญของปัจจัย (0.063) 2. บ้านหนองใหญ่ หมู่ที่ 4 ตำบลหนองปลิง อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี ค่าความสำคัญของปัจจัย (0.042) และ3. บ้านหลังเขา หมู่ที่ 6 ตำบลหนองกร่าง อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี ค่าความสำคัญของปัจจัย (0.041) ประโยชน์ที่ได้จากการศึกษาสามารถใช้เป็นแนวทางพัฒนาการบริหารงานก่อสร้างโครงการลักษณะเดียวกันในอนาคต การศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการวางแผน และการจัดการปัจจัยต่าง ๆ อย่างรอบด้าน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และลดปัญหาในการดำเนินงานก่อสร้างโครงการสาธารณะ