การศึกษาคุณสมบัติเชิงกลของซีเมนต์มอร์ตาร์ผสมยางนาโดยใช้อะซิโตนช่วยกระจายตัว - สินทร ปรมินทร์; ติระพัฒน์ ศุภกร; ฤทธิ์มหา รัฐพงศ์ (การประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 30, 2025)
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้ยางนา (Dipterocarpus alatus) ซึ่งเป็นยางธรรมชาติ เป็นส่วนผสมในซีเมนต์มอร์ตาร์เพื่อทดแทนปูนซีเมนต์บางส่วน โดยใช้อะซิโตนเป็นตัวช่วยในการกระจายตัวยางนาให้เข้ากับเนื้อซีเมนต์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยทำการทดสอบอัตราส่วนของอะซิโตนที่แตกต่างกัน และวิเคราะห์ผลกระทบต่อคุณสมบัติเชิงกลของมอร์ตาร์ ได้แก่ กำลังอัด กำลังดึงผ่าซีก ความหนาแน่น และอัตราการดูดซึมน้ำ ผลการทดลองพบว่า การเติมยางนาในมอร์ตาร์ทำให้กำลังอัดลดลง โดยตัวอย่าง A1 ซึ่งใช้ยางนาแทนปูนซีเมนต์ร้อยละ 5 โดยมวล มีค่ากำลังอัดลดลงเฉลี่ย 19.1% เมื่อเทียบกับมอร์ตาร์มาตรฐาน (C0) อย่างไรก็ตาม กำลังดึงผ่าซีกมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะตัวอย่าง A5 ที่มีอะซิโตนในปริมาณสูงสุด ให้ค่ากำลังดึงเพิ่มขึ้นถึง 42.3% ความหนาแน่นของมอร์ตาร์เพิ่มขึ้นตามระยะเวลาการบ่ม ขณะที่อัตราการดูดซึมน้ำลดลง เนื่องจากช่องว่างในโครงสร้างถูกเติมเต็มด้วยผลิตภัณฑ์จากปฏิกิริยาไฮเดรชัน เมื่อพิจารณาทั้งกำลังอัดและกำลังดึงผ่าซีกร่วมกัน พบว่าตัวอย่าง A1 ให้ผลที่สมดุลที่สุด โดยที่อายุการบ่ม 14 วัน กำลังอัดลดลงจากตัวอย่าง C0 เพียง 14.8% ขณะที่กำลังดึงผ่าซีกเพิ่มขึ้น 2.4% แสดงให้เห็นว่า การใช้อะซิโตนร่วมกับยางนาในสัดส่วนที่เหมาะสม สามารถช่วยปรับปรุงคุณสมบัติเชิงกลของมอร์ตาร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ