การวิเคราะห์สภาพทางเพื่อวางแผนซ่อมบำรุงทางรถไฟแบบหินโรยทางในประเทศไทย - สุขชัยสิทธิ์ โอจักรพรรดิ์; พลกายนุวัตร พิษณุ (การประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 30, 2025)
ประเทศไทยมีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานระบบรางอย่างมากในปัจจุบัน ทั้งโครงการก่อสร้างรถไฟทางคู่เส้นทางใหม่ สายบ้านไผ่-นครพนม และ สายเด่นชัย-เชียงราย-เชียงของ และโครงการรถไฟความเร็วสูงเพื่อเชื่อมโยงภูมิภาคช่วงกรุงเทพมหานคร-หนองคาย ทั้งนี้ทางรถไฟส่วนใหญ่ในประเทศไทยเป็นทางประเภทหินโรยทางที่มีพฤติกรรมสามารถเคลื่อนตัวได้ เมื่อได้รับปัจจัยทำลายสภาพทางเช่น น้ำหนักผ่านทาง และสภาพอากาศ ส่งผลให้เกิดการเคลื่อนตัวของหินโรยทาง หรือทำให้หินโรยทางสึกกร่อน มีขนาดคละเปลี่ยนแปลง ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลให้มิติทางเรขาคณิตของทางรถไฟเกิดความคลาดเคลื่อน และเกิดความไม่ปลอดภัยต่อการเดินรถ ในการวิเคราะห์สภาพทาง ความคลาดเคลื่อนทางเรขาคณิตเช่นระดับตามยาว, แนวราง ฯลฯ จะถูกนำมาคำนวณเป็นดัชนีสภาพทาง (Track Quality Index) เมื่อเวลาผ่านไปปัจจัยทำลายสภาพทางจะส่งผลให้ดัชนีสภาพทางจะเพิ่มขึ้น จนกว่าจะมีการซ่อมทางรถไฟและทำให้ดัชนีสภาพทางลดลง ดังนั้นการวิเคราะห์สภาพทางคือ การคำนวณอัตราการเติบโตของดัชนีสภาพทาง และคาดการณ์ระยะเวลาที่ดัชนีสภาพทางจะเพิ่มขึ้นจนมีค่าเท่ากับดัชนีสภาพทางเป้าหมาย ทำให้สามารถใช้งบประมาณในการบำรุงทาง ลดลงหนึ่งในสามเทียบกับการวางแผนงานบำรุงตามชั้นทางในอดีต