การปรับปรุงผลผลิตงานก่อสร้างด้วยการประยุกต์ วิถีการผลิตแบบโตโยต้า (Toyota Production System: TPS) - ผดุงพัฒโนดม, พริษฐ์; เจริญพรพัฒนา, สันติ (การประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 30, 2025)
การวิจัยนี้มุ่งศึกษาแนวทางการเพิ่มผลผลิตและแก้ปัญหาขาดแคลนแรงงานในงานก่อสร้าง ด้วยการประยุกต์ใช้วิถีการผลิตแบบโตโยต้า (Toyota Production System: TPS) เพื่อปรับปรุงผลผลิตในงานก่อสร้างเดิม ซึ่งต้องเผชิญกับความท้าทายหลายด้าน เช่น การขาดแคลนช่างฝีมือ ข้อจำกัดด้านงบประมาณและเวลา รวมถึงการบริหารจัดการทรัพยากรอย่างวัสดุ อุปกรณ์ และแรงงาน การศึกษาเริ่มต้นจากการเก็บข้อมูลผ่านการสังเกตและสัมภาษณ์ผู้จัดการและพนักงาน พร้อมรวบรวมเอกสารที่เกี่ยวข้อง จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลด้วยแผนผังสายธารแห่งคุณค่า (Value Stream Mapping: VSM) เพื่อตรวจหาจุดที่เกิดการสูญเสียหรือไม่เกิดคุณค่า และสามารถมองเห็นภาพรวมผ่านตัวเลขที่ระบุ พร้อมออกแบบและทดสอบกระบวนการใหม่โดยใช้เครื่องมือของ TPS ซึ่งเดิมมาจากอุตสาหกรรมการผลิตรถยนต์ในโตโยต้า นำมาปรับให้เข้ากับบริบทของงานก่อสร้าง แม้ทั้งสองภาคส่วนจะมีลักษณะงาน และข้อจำกัดที่แตกต่างกัน แต่แนวทางนี้สามารถสร้างความเป็นระบบ ลดการสูญเสีย เพิ่มผลผลิต และประสิทธิภาพในการจัดการทรัพยากร ผลการศึกษาพบว่า กิจกรรมงานเทฐานรากสามารถลดระยะเวลาจาก 16 ชั่วโมง เหลือ 9.2 ชั่วโมง (ลดลงร้อยละ 42.5) ขณะที่งานปูกระเบื้องลดจาก 28 ชั่วโมง เหลือ 16.5 ชั่วโมง (ลดลงร้อยละ 41.07) โดยทั้งสองกิจกรรมมี Takt time ลดลงกว่าร้อยละ 40 และอัตราความผิดพลาดทั้งสองกิจกรรมลดลงกว่าร้อยละ 70 สะท้อนถึงการจัดการทรัพยากรที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น