แนวทางการดำเนินการช่องจราจรพิเศษ ช่องจราจรสำหรับแซง และช่องจราจรสำหรับรถบรรทุก - ทรัพย์สิน, สุลัดดา; ตั้งทรงสุวรรณ์, รพี; สุนทรนาค, ชวนรรฒน์; ฉันสุธรรม, ทรรศวรรษ (การประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 30, 2025)
ปัจจุบันกรมทางหลวงมีสายทางในความรับผิดชอบ 52,341.80 กิโลเมตร ซึ่งส่วนใหญ่ยังคงเป็น 2 ช่องจราจร สภาพถนนดังกล่าวมักเผชิญปัญหาการจราจรติดขัดและการเกิดอุบัติเหตุอยู่บ่อยครั้ง เนื่องจากข้อจำกัดด้านภูมิประเทศและงบประมาณทำให้ไม่สามารถขยายเพิ่มช่องจราจรได้ ซึ่งปัญหาดังกล่าวส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพและความปลอดภัยของระบบคมนาคมขนส่งทางถนนเป็นอย่างมาก เพื่อแก้ไขปัญหาเหล่านี้และยกระดับคุณภาพของโครงสร้างพื้นฐานด้านการจราจร หนึ่งในแนวทางที่ถูกพัฒนาคือ ช่องจราจรพิเศษ ซึ่งแบ่งออกเป็น ช่องจราจรสำหรับแซง (passing lanes) และช่องจราจรสำหรับรถบรรทุก (climbing lanes) โดยช่องจราจรพิเศษดังกล่าวถูกออกแบบมาเพื่อเพิ่มความปลอดภัยในบริเวณที่การแซงทำได้ยากโดยเฉพาะรถบรรทุก โดยเฉพาะสายทางที่เป็นถนน สองช่องจราจรที่มีโค้งหรือลาดชัน ซึ่งทางคณะผู้วิจัยได้ดำเนินการรวบรวมข้อมูลแนวทางเกณฑ์การพิจารณาช่องจราจรพิเศษ เช่น ลักษณะทางกายภาพ ปริมาณจราจร ปริมาณรถบรรทุกหนัก ความลาดชันของถนน เป็นต้น พร้อมทั้งดำเนินการวิเคราะห์ระดับการให้บริการ (Level of Service: LOS) เพื่อคัดเลือกแนวสายทางที่ผ่านเกณฑ์ ที่เหมาะสมสำหรับการดำเนินการออกแบบและก่อสร้างช่องจราจรพิเศษ เพื่อช่วยลดความแออัดของจราจร เพิ่มความเร็วในการเดินทาง และยกระดับความปลอดภัยของผู้ใช้ทางได้ในภาพรวม