การประเมินประสิทธิภาพมาตรการจัดสัญญาณไฟควบคุมการเข้าใช้ทางพิเศษ ด้วยแบบจำลองการจราจรระดับจุลภาค - โสภาวัน, ธนวัฒน์; กรไกร, ทักษิณา; ปัญญาชัยวัฒนากูล, ศิวัช (การประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 30, 2025)
ในปัจจุบันเทคโนโลยีระบบขนส่งอัจฉริยะได้รับการประยุกต์ใช้อย่างแพร่หลายในต่างประเทศ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการจราจรและยกระดับความปลอดภัยบนทางพิเศษ การควบคุมการเข้าใช้ทางพิเศษด้วยสัญญาณไฟจราจร คือมาตรการหนึ่งที่ได้รับการพัฒนาเพื่อลดปัญหาการจราจรติดขัดบริเวณทางขึ้นทางพิเศษ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ก่อให้เกิดความล่าช้าในการเดินทาง มาตรการนี้ช่วยควบคุมการปล่อยยานพาหนะจากทางเชื่อมเข้าสู่ทางสายหลักในอัตราที่เหมาะสม เพื่อให้กระแสการจราจรบนทางสายหลักมีความต่อเนื่องและลดการสูญเสียความเร็วให้น้อยที่สุด ส่งผลให้ถนนรองรับปริมาณยานพาหนะได้มากขึ้น ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้โครงสร้างพื้นฐานและประหยัดงบประมาณในระยะยาว งานวิจัยนี้มีจุดประสงค์เพื่อพัฒนาแบบจำลองการจราจรระดับจุลภาค โดยใช้ซอฟต์แวร์ Aimsun Next เพื่อประเมินประสิทธิภาพด้านการจราจรของมาตรการจัดสัญญาณไฟควบคุมการเข้าใช้ทางพิเศษเปรียบเทียบกับไม่มีการควบคุม ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า มาตรการควบคุมการเข้าใช้ทางในรูปแบบต่าง ๆ ให้ผลลัพธ์ด้านประสิทธิภาพการให้บริการมีความเหมาะสม โดยมาตรการควบคุมการเข้าใช้ทางพิเศษด้วยสัญญาณไฟจราจรแบบปล่อยยานพาหนะหนึ่งคันต่อไฟเขียว เหมาะในช่วงที่ปริมาณจราจรบนทางหลักใกล้เต็มความจุที่ 7,348 ถึง 9,797 คันต่อชั่วโมง (-10% ถึง +20%) แม้จะส่งผลให้เกิดความล่าช้าบนทางเชื่อมมากขึ้นก็ตาม สำหรับรูปแบบไม่มีการควบคุมซึ่งเป็นมาตรการปัจจุบัน พบว่ามีประสิทธิภาพใกล้เคียงกับมาตรการอื่น ๆ ในช่วงที่ปริมาณจราจรต่ำกว่า 6,531 คันต่อชั่วโมง (-20%) ซึ่งผลของแบบจำลองสามารถนำไปปรับปรุงและประยุกต์ใช้กับสภาพพื้นที่จริงในอนาคต เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจราจรและอำนวยประโยชน์สูงสุดแก่ผู้ใช้ทางพิเศษ