ผลกระทบของรูปแบบการควบคุมสัญญาณไฟจราจรต่อความเร็วของยานพาหนะ กรณีศึกษาทางแยกทุ่งโดน อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา - โภชนุกู, วทานัย; เหลือเทพ, ปรเมศวร์ (การประชุมวิศวกรรมโยธาแห่งชาติ ครั้งที่ 30, 2025)
สัญญาณไฟจราจรเป็นอุปกรณ์ควบคุมการจราจรและเพิ่มความปลอดภัยบริเวณทางแยก บางทางแยกได้มีการติดตั้งสัญญาณไฟจราจร แต่ไม่เปิดใช้งานตลอดเวลาหรือเปิดเพียงสัญญาณไฟกระพริบ บทความนี้นำเสนอผลกระทบของรูปแบบการควบคุมสัญญาณไฟจราจรที่ประกอบด้วย 1) ปิดใช้งาน 2) เปิดเพียงสัญญาณไฟกระพริบ และ 3) เปิดใช้งานตลอดเวลา ต่อความเร็วของยานพาหนะที่สัญจรบนถนนสายหลักขณะผ่านทางแยก เปรียบเทียบกับก่อนติดตั้งสัญญาณไฟจราจร โดยมีทางสามแยกทุ่งโดน อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา เป็นกรณีศึกษา ในการศึกษาได้สำรวจข้อมูลลักษณะทางกายภาพ และปริมาณการจราจร รวมทั้งความเร็วของยานพาหนะแต่ละประเภท ที่ผ่านทางแยกตามการควบคุมสัญญาณไฟจราจรที่แตกต่างกัน ผลการศึกษา พบว่า การเปิดใช้งานสัญญาณไฟจราจรตลอดเวลา ทำให้ความเร็วที่ 85 เปอร์เซ็นไทล์ของยานพาหนะทุกประเภท ในทิศทางเข้าเมืองและออกเมืองลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ร้อยละ 22.60 และ 14.64 ตามลำดับ ในทางตรงข้าม การเปิดสัญญาณไฟเหลืองกระพริบ กลับทำให้ความเร็วเพิ่มขึ้น ร้อยละ 11.14 และร้อยละ 11.12 ตามลำดับ ส่วนการปิดสัญญาณไฟจราจรมีการเปลี่ยนแปลงความเร็วเล็กน้อย โดยลดลงร้อยละ 3.68 ในทิศทางเข้าเมือง และเพิ่มขึ้นร้อยละ 3.76 ในทิศทางออกเมือง นอกจากนี้ ยังพบว่า การเปิดใช้สัญญาณไฟจราจรตลอดเวลาช่วยลดความเร็วของยานพาหนะทุกประเภท (รถจักรยานยนต์ รถยนต์ส่วนบุคคล รถยนต์อเนกประสงค์ และรถกระบะ) ทั้งสองทิศทางได้อย่างชัดเจน ผลการศึกษานี้บ่งชี้ว่า ทางแยกสัญญาณไฟจราจร ควรเปิดใช้งานตลอดเวลา เพื่อกระตุ้นให้ผู้ขับขี่ยานพาหนะทราบถึงตำแหน่งทางแยก และใช้ความเร็วขณะผ่านทางแยกที่ปลอดภัยกว่าการควบคุมสัญญาณไฟจราจรรูปแบบอื่น